{"id":1281,"date":"2025-10-04T05:35:24","date_gmt":"2025-10-04T05:35:24","guid":{"rendered":"https:\/\/lawkiorganic.com\/staging\/?p=1281"},"modified":"2025-10-04T09:47:05","modified_gmt":"2025-10-04T09:47:05","slug":"korzysci-odzywcze-gryki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lawkiorganic.com\/staging\/korzysci-odzywcze-gryki\/","title":{"rendered":"Korzy\u015bci od\u017cywcze gryki"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>BUCKWHEAT NUTRITIONAL BENEFITS<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-text-color has-link-color wp-elements-1837f8eeef9601277f260668dea963ab wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\"><strong>FARM TREASURE<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-text-color has-link-color wp-elements-6c0fed4105649db45a036fb658494c62 wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\"><strong>BUCKWHEAT<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-67aa71c064685a08ebfaa1ab465e3c46 wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\">Pyszna gryka powraca do kraj\u00f3w Europy \u015arodkowej, a s\u0105 ku temu wspania\u0142e powody. Po pierwsze, ze wzgl\u0119du na jej warto\u015bci od\u017cywcze \u2013 jest bogata w bia\u0142ko, w\u0119glowodany, b\u0142onnik i zwi\u0105zki fenolowe, a po drugie, gryka jest u\u017cywana do produkcji \u017cywno\u015bci bezglutenowej.(1)<br>Wiele os\u00f3b my\u015bli, \u017ce gryka to zbo\u017ce, ale w rzeczywisto\u015bci jest to orzeszek, nale\u017c\u0105ce do grupy pseudo zb\u00f3\u017c. Pseudo zbo\u017ca to nasiona ro\u015blin spo\u017cywane jako ziarna, do innch tego typu mo\u017cna przybli\u017cy\u0107 komos\u0119 ry\u017cowa i amarantus ,kt\u00f3ry jest jednym z najd\u0142u\u017cej uprawianych pseudo zb\u00f3\u017c przez cz\u0142owieka.(2)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-4a18effa02c5e83f086418aa9c5bef45 wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\">Gryka nie zawiera glutenu co odr\u00f3\u017cnia j\u0105 od wielu zb\u00f3\u017c tj. np. pszenica.<br>Najwi\u0119ksi producenci gryki to Chiny, Ukraina, Kazachstan i Federacja Rosyjska. W Korei, W\u0142oszech, Japonii i Chinach gryka jest najcz\u0119\u015bciej spo\u017cywana w postaci r\u00f3\u017cnych makaron\u00f3w (3) , natomiast w krajach Europy Wschodniej, takich jak Polska, gryka jest g\u0142\u00f3wnie spo\u017cywana w postaci kaszy. Jak wida\u0107, gryka ma wiele zastosowa\u0144 \u2013 mo\u017cna j\u0105 spo\u017cywa\u0107 samodzielni jako kasz\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c w formie nale\u015bnik\u00f3w, makaron\u00f3w, muffinek itp.<br>W niekt\u00f3rych regionach samo ziele gryki jest spo\u017cywane jako \u017cywno\u015b\u0107 funkcjonalna. Mo\u017cna znale\u017a\u0107 liczne badania na temat potencjalnych korzy\u015bci zdrowotnych p\u0142yn\u0105cych z konsumpcji gryki, szczeg\u00f3lnie ze wzgl\u0119du na jej wysok\u0105 zawarto\u015b\u0107 przeciwutleniaczy (4).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-1a4a0093bbeb16b25bd9f43276494ddd wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\"><strong>Oto niekt\u00f3re z najwa\u017cniejszych korzy\u015bci wynikaj\u0105cych z spo\u017cywania gryki:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol style=\"color:#555555;font-size:16px\" class=\"wp-block-list has-text-color has-link-color wp-elements-42ee472bfcb1f781e85aefa9229a3284\">\n<li class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-2ce32aff0937e90f661bf69f22df75fd\" style=\"color:#555555;font-size:16px\">Jest bogata w przeciwutleniacze i ma wysok\u0105 warto\u015b\u0107 od\u017cywcz\u0105! Gryka posiada wysok\u0105 warto\u015b\u0107 od\u017cywcz\u0105 dzi\u0119ki obecno\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w bioaktywnych, takich jak flawonoidy, np. rutyna, kwercetyna, izoorientyna, witaksyna i izowitaksyna, polisacharydy, bia\u0142ka, aminokwasy, kwasy t\u0142uszczowe, b\u0142onnik, witaminy i minera\u0142y (5).<\/li>\n\n\n\n<li>Jest bezglutenowa! Gryka to bezglutenowe pseudozbo\u017ce z rodziny rdestowatych, co czyni j\u0105 odpowiedni\u0105 dla os\u00f3b z celiaki\u0105 (6).<\/li>\n\n\n\n<li>Mo\u017ce by\u0107 korzystna w regulacji poziomu cukru we krwi. Gryka mo\u017ce mie\u0107 korzystny wp\u0142yw na cukrzyc\u0119, poniewa\u017c odnotowano ni\u017cszy po posi\u0142kowy poziom glukozy we krwi oraz odpowied\u017a insulinow\u0105 (7). Efekt ten mo\u017ce wynika\u0107 z rozpuszczalnych w\u0119glowodan\u00f3w obecnych w gryce, kt\u00f3re mog\u0105 op\u00f3\u017ania\u0107 trawienie cukru (8). W jednym z bada\u0144 por\u00f3wnano spo\u017cycie bia\u0142ego chleba pszennego z gotowan\u0105 kasz\u0105 gryczan\u0105 lub chlebem wypiekanym z m\u0105ki gryczanej i wykazano zmniejszenie po posi\u0142kowego poziomu glukozy i dalszej odpowiedzi insulinowej po spo\u017cyciu gryki (9).<\/li>\n\n\n\n<li>Zawiera rutyn\u0119, cudowny flawonoid, kt\u00f3ry mo\u017ce mie\u0107 potencjalne zastosowania terapeutyczne w leczeniu choroby Alzheimera (4).<\/li>\n\n\n\n<li>Jest dobra dla serca! Spo\u017cycie gryki mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do redukcji hiperlipidemii, obni\u017cenia ci\u015bnienia krwi oraz poprawy regulacji masy cia\u0142a. Jest to mo\u017cliwe, poniewa\u017c gryka jest bogata w sk\u0142adniki od\u017cywcze korzystne dla serca! Po pierwsze, jest bogata w b\u0142onnik, kt\u00f3ry mo\u017ce poprawi\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 cholesterolu i utrzyma\u0107 zdrow\u0105 wag\u0119, po drugie, jest dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em magnezu, kt\u00f3ry jest zwi\u0105zany z ni\u017cszym ryzykiem chor\u00f3b sercowo-naczyniowych. Po trzecie, jest dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em rutyny i kwercetyny, kt\u00f3re maj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci ochronne jako przeciwutleniacze (4).<\/li>\n\n\n\n<li>Kolejna niesamowita korzy\u015b\u0107 \u2013 jest dobra dla jelit! Niekt\u00f3re z korzystnych efekt\u00f3w gryki mog\u0105 wynika\u0107 z jej pozytywnego wp\u0142ywu na mikroflor\u0119 jelitow\u0105. W por\u00f3wnaniu z tradycyjnymi zbo\u017cami, gryka ma wysok\u0105 zawarto\u015b\u0107 rozpuszczalnego b\u0142onnika pokarmowego, kt\u00f3ry mo\u017ce mie\u0107 efekt prebiotyczny, stymuluj\u0105c wzrost dobrych bakterii w jelitach i zwi\u0119kszaj\u0105c produkcj\u0119 kr\u00f3tko\u0142a\u0144cuchowych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych (10).<\/li>\n\n\n\n<li>Ma dzia\u0142anie neuroprotekcyjne, przeciwnowotworowe, przeciwzapalne \u2013 niekt\u00f3re badania sugeruj\u0105, \u017ce zwi\u0105zki bioaktywne, takie jak D-chiro-inozytol i flawonoidy obecne w gryce, mog\u0105 by\u0107 cz\u0119\u015bciowo odpowiedzialne za te efekty (11).<\/li>\n\n\n\n<li>Dzia\u0142anie hepatoprotekcyjne \u2013 efekty hepatoprotekcyjne gryki s\u0105 zwi\u0105zane z polifenolami, w szczeg\u00f3lno\u015bci dobrze znan\u0105 rutyn\u0105 (12).<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-baadc028235d7913647ea7e465e44fcb wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;margin-top:15px;margin-right:0px;margin-bottom:0px;margin-left:0px;font-size:16px\"><strong>Profil od\u017cywczy gryki<\/strong><br>Kochamy gryk\u0119 nie tylko za jej smak, ale tak\u017ce dlatego, \u017ce jest to \u201esuper food\u201d pe\u0142en sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych i przeciwutleniaczy! Sprawd\u017a, co gryka dostarcza twojemu organizmowi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-7f0114fcf6f5a423fc6d9fecafcc3754 wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;margin-top:15px;font-size:16px\"><strong>W\u0119glowodany<\/strong>:<br>W\u0119glowodany to g\u0142\u00f3wny sk\u0142adnik od\u017cywczy gryki. Warto\u015b\u0107 od\u017cywcza dla 100 gram\u00f3w to oko\u0142o 65,3 grama, co daje oko\u0142o 32 gramy na porcj\u0119. Pami\u0119taj, \u017ce w\u0119glowodany s\u0105 g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em energii dla naszego organizmu, a dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce gryka naturalnie ma nisk\u0105 zawarto\u015b\u0107 cukru i wysok\u0105 zawarto\u015b\u0107 b\u0142onnika. Badanie przeprowadzone w Polsce wykaza\u0142o, \u017ce indeks glikemiczny (IG) wybranych kasz dost\u0119pnych na polskim rynku spo\u017cywczym by\u0142 najni\u017cszy dla gryki (34,7\u00b18,2%) i j\u0119czmienia (31,3\u00b113,4%), a wnioskiem by\u0142o to, \u017ce kasza gryczana by\u0142a sklasyfikowana jako produkt o niskim IG, co jest bardzo korzystne dla os\u00f3b z cukrzyc\u0105 (13).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-977cb8a87760f940c9fa029b192cf79a wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\"><strong>B\u0142onnik:<\/strong><br>Gryka jest dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em b\u0142onnika. B\u0142onnik pokarmowy obejmuje cz\u0119\u015bci, kt\u00f3rych organizm nie mo\u017ce strawi\u0107 ani wch\u0142on\u0105\u0107. Pomaga to normalizowa\u0107 wypr\u00f3\u017cnienia si\u0119 , jak i obni\u017ca\u0107 poziom cholesterolu, kontrolowa\u0107 poziom cukru we krwi, a nawet pomaga\u0107 w utrzymaniu zdrowej wagi (14). Ponadto b\u0142onnik skoncentrowany w \u0142upinie, kt\u00f3ra pokrywa ziarno, to oporna skrobia, kt\u00f3ra jest fermentowana przez mikroorganizmy w jelicie grubym, pomagaj\u0105c w produkcji kr\u00f3tko\u0142a\u0144cuchowych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych (2).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-d0989f7b2c6398a946b42cd8628d2343 wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\"><strong>Bia\u0142ko:<\/strong><br>Gdy m\u00f3wimy o zawarto\u015bci bia\u0142ka, gryka zawiera stosunkowo ma\u0142e ilo\u015bci bia\u0142ka \u2013 oko\u0142o 5,6 grama na porcj\u0119 (dane \u017cywieniowe, Komisja Europejska) \u2013 ale w por\u00f3wnaniu do innych zb\u00f3\u017c, oferuje pe\u0142ny profil aminokwasowy. Jest szczeg\u00f3lnie bogata w aminokwasy lizyn\u0119 i arginin\u0119, co czyni gryk\u0119 bardziej obiecuj\u0105c\u0105 ni\u017c inne zbo\u017ca (15).<br>Bia\u0142ka obecne w gryce s\u0105 pozbawione glutenu, co czyni j\u0105 doskona\u0142\u0105 opcj\u0105 dla os\u00f3b z celiaki\u0105 (16).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-3f2548a90333fb9e570845d9c9fb799e wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\"><strong>T\u0142uszcze:<\/strong><br>Gryka ma nisk\u0105 zawarto\u015b\u0107 t\u0142uszczu, oko\u0142o 1 grama na porcj\u0119. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 t\u0142uszcz\u00f3w w gryce to nienasycone kwasy t\u0142uszczowe (74,5%\u201379,3%), kt\u00f3re maj\u0105 korzystne dzia\u0142anie w walce z chorobami serca, stanami zapalnymi i cukrzyc\u0105 (12).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-7f1267d1b66b004c77aef5cf37ab16a0 wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\"><strong>Witaminy i minera\u0142y:<\/strong><br>Gryka jest dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em minera\u0142\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie (2):<\/p>\n\n\n\n<ul style=\"color:#555555;font-size:16px\" class=\"wp-block-list has-text-color has-link-color wp-elements-aafef6c653d8c6ca2b758fa0e2de2734\">\n<li>Mangan: jest niezb\u0119dny do prawid\u0142owego metabolizmu, rozwoju i obrony antyoksydacyjnej (2).<\/li>\n\n\n\n<li>Fosfor: odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 w wzro\u015bcie i utrzymaniu tkanek organizmu (2).<\/li>\n\n\n\n<li>Magnez: minera\u0142, kt\u00f3ry mo\u017ce zmniejsza\u0107 ryzyko chor\u00f3b serca i cukrzycy typu 2 (2).<\/li>\n\n\n\n<li>\u017belazo: twoje cia\u0142o potrzebuje \u017celaza do produkcji hemoglobiny, bia\u0142ka w czerwonych krwinkach, kt\u00f3re przenosi tlen z p\u0142uc do ca\u0142ego organizmu, oraz mioglobiny, bia\u0142ka, kt\u00f3re dostarcza tlen do mi\u0119\u015bni (17).<\/li>\n\n\n\n<li>Cynk: jest minera\u0142em bardzo wa\u017cnym dla uk\u0142adu odporno\u015bciowego (18).<\/li>\n\n\n\n<li>Mied\u017a: pomaga w produkcji energii i wch\u0142anianiu \u017celaza (18).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<figure style=\"font-size:16px\" class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-text-color has-link-color has-fixed-layout\" style=\"color:#555555\"><tbody><tr><td><strong>Warto\u015b\u0107 od\u017cywcza<\/strong><\/td><td><strong>Na 100 g<\/strong><\/td><td><strong>Na porcj\u0119 (50 g suchego produktu)<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Energia<\/td><td>335 kcal<\/td><td>168 kcal<\/td><\/tr><tr><td>W\u0119glowodany<\/td><td>65,3 g<\/td><td>32,7 g<\/td><\/tr><tr><td>Bia\u0142ko<\/td><td>11,1 g<\/td><td>5,6 g<\/td><\/tr><tr><td>T\u0142uszcz ca\u0142kowity<\/td><td>2 g<\/td><td>1 g<\/td><\/tr><tr><td>B\u0142onnik<\/td><td>5,8 g<\/td><td>2,9 g<\/td><\/tr><tr><td>S\u00f3d<\/td><td>1 mg<\/td><td>0,5 mg<\/td><\/tr><tr><td>Potas<\/td><td>460 mg<\/td><td>230 mg<\/td><\/tr><tr><td>Magnez<\/td><td>180 mg<\/td><td>90 mg<\/td><\/tr><tr><td>\u017belazo<\/td><td>3,8 mg<\/td><td>1,9 mg<\/td><\/tr><tr><td>Cynk<\/td><td>2,5 mg<\/td><td>1,3 mg<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-55c3df38e35eac7cf3204dde84663f88 wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\"><strong>Komisja Europejska<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/knowledge4policy.ec.europa.eu\/health-promotion-knowledge-gateway\/whole-grain-nutritional-value-whole-2_enm\">https:\/\/knowledge4policy.ec.europa.eu\/health-promotion-knowledge-gateway\/whole-grain-nutritional-value-whole-2_enm<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-c5fb3bbce487f3ebe68dca1534599aab wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\"><strong>Inne zwi\u0105zki ro\u015blinne<\/strong><br>Flawonoidy zidentyfikowane w kaszy gryczanej i \u0142uskach to rutyna, witeksyna, kwercetyna, izowiteksyna i izoorientyna (19).<br>Gryka dostarcza wi\u0119cej przeciwutleniaczy ni\u017c wiele innych zb\u00f3\u017c, takich jak j\u0119czmie\u0144, owies, pszenica czy \u017cyto (20).<br>Jedno badanie sugeruje, \u017ce gryka mo\u017ce by\u0107 wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em flawonoid\u00f3w, zw\u0142aszcza w krajach o niskim spo\u017cyciu tych zwi\u0105zk\u00f3w (21).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-0014a67f8937a793a97557d82b9e4e1e wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\"><strong>Rutyna<\/strong><br>Rutyna jest flawonoidem o silnym dzia\u0142aniu przeciwutleniaj\u0105cym, wyst\u0119puj\u0105cym w gryce, zw\u0142aszcza w jej m\u0142odych p\u0119dach, gdzie st\u0119\u017cenie rutyny jest 27 razy wy\u017csze ni\u017c w ziarnach (24). Rutyna pomaga w leczeniu problem\u00f3w kr\u0105\u017ceniowych, dzia\u0142a przeciwzapalnie, zmniejsza poziom cholesterolu i chroni przed promieniowaniem UV (24).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-796f4234fa4f3ac4976907116a2adcd6 wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\">Warto wspomnie\u0107, \u017ce zawarto\u015b\u0107 rutyny w kie\u0142kach gryki jest 27 razy wy\u017csza ni\u017c w nasionach gryki (24).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-7bf898e62b93fde094be4493e0399133 wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\"><strong>Kwercetyna<\/strong><br>Kwercetyna jest jednym z wa\u017cnych bioflawonoid\u00f3w obecnych w owocach (g\u0142\u00f3wnie cytrusowych), zielonych warzywach li\u015bciastych, nasionach, gryce, orzechach, kwiatach, broku\u0142ach, oleju oliwkowym, jab\u0142kach, korze, cebuli, zielonej herbacie, czerwonych winogronach, czerwonym winie, ciemnych wi\u015bniach, jagodach i \u017curawinach (25).<br>Jest szeroko stosowana, poniewa\u017c jest znana z korzy\u015bci zdrowotnych: dzia\u0142anie przeciwzapalne, przeciwnadci\u015bnieniowe, rozszerzaj\u0105ce naczynia krwiono\u015bne, obni\u017caj\u0105ce poziom cholesterolu i dzia\u0142anie przeciwmia\u017cd\u017cycowe (26,27).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-f7d2539ca6d76428357792abb34c2b6d wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\"><strong>Witeksyna<\/strong><br>Witeksyna jest zwi\u0105zkiem chemicznym wyst\u0119puj\u0105cym w wielu ro\u015blinach, takich jak gryka (28). Ma r\u00f3\u017cnorodne dzia\u0142anie farmakologiczne: dzia\u0142anie przeciwutleniaj\u0105ce, przeciwzapalne, przeciwnowotworowe, przeciwb\u00f3lowe i neuroprotekcyjne (29).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-color has-link-color wp-elements-b15fb6e827d39a4eb385659bd5589479 wp-block-paragraph\" style=\"color:#555555;font-size:16px\"><strong>D-chiro-inozytol<\/strong><br>Gryka zawiera stosunkowo wysokie poziomy D-chiro-inozytolu (d-CI), kt\u00f3ry jest rodzajem rozpuszczalnych w\u0119glowodan\u00f3w. Ma dzia\u0142anie przeciwhiperglikemiczne, co oznacza, \u017ce pomaga obni\u017ca\u0107 poziom cukru we krwi i mo\u017ce wspiera\u0107 kontrol\u0119 cukrzycy (30).<br>Gryka japo\u0144ska jest bogata w rutyn\u0119 i D-chiro-inozytol (DCI), oba maj\u0105 korzystne efekty w leczeniu chor\u00f3b krwotocznych i chor\u00f3b opornych na insulin\u0119 (31).<\/p>\n\n\n\n<ol style=\"color:#555555;font-size:16px\" class=\"wp-block-list has-text-color has-link-color wp-elements-ae45c310b5a1a19c21ee3c824a4cad17\">\n<li>Atli Arnarson, Gryka 101: Fakty \u017cywieniowe i korzy\u015bci zdrowotne,&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.healtline.com\/\">www.healtline.com<\/a>.<\/li>\n\n\n\n<li>Holasova M., Fiedlerova V., Smrcinova H., Orsak M., Lachman J., Vavreinova S. Gryka &#8211; \u0179r\u00f3d\u0142o aktywno\u015bci antyoksydacyjnej w \u017cywno\u015bci funkcjonalnej. Food Res. Int. 2002;35:207\u2013211. doi: 10.1016\/S0963-9969(01)00185-5.<\/li>\n\n\n\n<li>Kreft M. Fenolowe metabolity gryki w zdrowiu i chorobie. Nutr Res Rev. czerwiec 2016;29(1):30-9. doi: 10.1017\/S0954422415000190. PMID: 27046048.<\/li>\n\n\n\n<li>Huda MN, Lu S, Jahan T, Ding M, Jha R, Zhang K, Zhang W, Georgiev MI, Park SU, Zhou M. Skarb z ogrodu: Zwi\u0105zki bioaktywne gryki. Food Chem. 15 stycznia 2021;335:127653. doi: 10.1016\/j.foodchem.2020.127653. Epub 24 lipca 2020. PMID: 32739818; PMCID: PMC7378508.<\/li>\n\n\n\n<li>Morales, D., Miguel, M., &amp; Garc\u00e9s\u2010Rim\u00f3n, M. (2021). Pseudozbo\u017ca: Nowe \u017ar\u00f3d\u0142o biologicznie aktywnych peptyd\u00f3w. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 61(9), 1537\u20131544. [PubMed] [Google Scholar]<\/li>\n\n\n\n<li>Kreft M. Fenolowe metabolity gryki w zdrowiu i chorobie. Nutr Res Rev. czerwiec 2016;29(1):30-9. doi: 10.1017\/S0954422415000190. PMID: 27046048.<\/li>\n\n\n\n<li>Hosaka T, Nii Y, Tomotake H, Ito T, Tamanaha A, Yamasaka Y, Sasaga S, Edazawa K, Tsutsumi R, Shuto E, Okahisa N, Iwata S, Sakai T. Ekstrakty z \u0142uski gryki zwyczajnej zapobiegaj\u0105 trawieniu sacharozy. J Nutr Sci Vitaminol (Tokyo). 2011;57(6):441-5. doi: 10.3177\/jnsv.57.441. PMID: 22472288.<\/li>\n\n\n\n<li>Skrabanja V., Liljeberg Elmst\u00e5hl H.G., Kreft I., Bj\u00f6rck I.M. W\u0142a\u015bciwo\u015bci od\u017cywcze skrobi w produktach z gryki: badania in vitro i in vivo. J. Agric. Food Chem. 2001;49(1):490\u2013496. doi: 10.1021\/jf000779w. [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar] [Lista referencyjna]<\/li>\n\n\n\n<li>Markova YM, Sidorova YS. [Produkty z ziaren amarantusa, komosy ry\u017cowej i gryki: rola w diecie ludzkiej i utrzymaniu mikrobiomu jelitowego]. Vopr Pitan. 2022;91(6):17-29. Rosyjski. doi: 10.33029\/0042-8833-2022-91-6-17-29. Epub 10 pa\u017adziernika 2022. PMID: 36648179.<\/li>\n\n\n\n<li>Gim\u00e9nez-Bastida JA, Zieli\u0144ski H. Gryka jako \u017cywno\u015b\u0107 funkcjonalna i jej wp\u0142yw na zdrowie. J Agric Food Chem. 16 wrze\u015bnia 2015;63(36):7896-913. doi: 10.1021\/acs.jafc.5b02498. Epub 3 wrze\u015bnia 2015. PMID: 26270637.<\/li>\n\n\n\n<li>Ruan, J., Zhou, Y., Yan, J., Zhou, M., Woo, S. H., Weng, W., Cheng, J., &amp; Zhang, K. (2020). Gryka japo\u0144ska: Niedostatecznie wykorzystane zio\u0142o jadalne i lecznicze dla bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego i od\u017cywczego. Food Reviews International, 38, 1\u201315. [Google Scholar] [Lista referencyjna]<\/li>\n\n\n\n<li>R\u00f3\u017ca\u0144ska D, Miko\u015b K, Regulska-Ilow B. Ocena indeksu glikemicznego kasz dost\u0119pnych na polskim rynku spo\u017cywczym. Rocz Panstw Zakl Hig. 2020;71(1):81-87. doi: 10.32394\/rpzh.2020.0101. PMID: 32227786.<\/li>\n\n\n\n<li>B\u0142onnik pokarmowy: niezb\u0119dny dla zdrowej diety wed\u0142ug Mayo Clinic.&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.mayoclinic.org\/healthy-lifestyle\/nutrition-and-healthy-eating\/in-depth\/fiber\/art-20043983\">https:\/\/www.mayoclinic.org\/healthy-lifestyle\/nutrition-and-healthy-eating\/in-depth\/fiber\/art-20043983<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Sytar O, Brestic M, Zivcak M, Tran LS. Wk\u0142ad zasob\u00f3w genetycznych gryki w zdrowie i r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 diety. Curr Genomics. czerwiec 2016;17(3):193-206. doi: 10.2174\/1389202917666160202215425. PMID: 27252586; PMCID: PMC4869006.<\/li>\n\n\n\n<li>Bobkov, S. (2016). W\u0142a\u015bciwo\u015bci biochemiczne i technologiczne ziaren gryki. W Zhou M. (Red.), Molecular breeding and nutritional aspects of buckwheat (s. 423\u2013440). Academic Press. [Google Scholar] [Lista referencyjna]<\/li>\n\n\n\n<li>Narodowy Instytut Zdrowia, Departament Zdrowia i Us\u0142ug Ludzkich,&nbsp;<a href=\"https:\/\/ods.od.nih.gov\/factsheets\/IronConsumer\/#:~:text=Iron%20is%20a%20mineral%20that,iron%20to%20make%20some%20hormones\">https:\/\/ods.od.nih.gov\/factsheets\/IronConsumer\/#:~:text=Iron%20is%20a%20mineral%20that,iron%20to%20make%20some%20hormones<\/a>.<\/li>\n\n\n\n<li>Jane Anderson, Fakty \u017cywieniowe gryki i korzy\u015bci zdrowotne,&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.verywellfit.com\/buckwheat-nutrition-facts-4178985#:~:text=Buckwheat%20also%20contains%20magnesium%20(maintains,%2C%20and%20immune%20system%20function)\">https:\/\/www.verywellfit.com\/buckwheat-nutrition-facts-4178985#:~:text=Buckwheat%20also%20contains%20magnesium%20(maintains,%2C%20and%20immune%20system%20function)<\/a>.<\/li>\n\n\n\n<li>Sofi SA, Ahmed N, Farooq A, Rafiq S, Zargar SM, Kamran F, Dar TA, Mir SA, Dar BN, Mousavi Khaneghah A. W\u0142a\u015bciwo\u015bci od\u017cywcze i bioaktywne gryki oraz jej potencja\u0142 do opracowywania produkt\u00f3w bezglutenowych: Zaktualizowany przegl\u0105d. Food Sci Nutr. 22 grudnia 2022;11(5):2256-2276. doi: 10.1002\/fsn3.3166. PMID: 37181307; PMCID: PMC10171551.<\/li>\n\n\n\n<li>Zieli\u0144ski H, Koz\u0142owska H. Aktywno\u015b\u0107 antyoksydacyjna i ca\u0142kowite fenole w wybranych ziarnach zb\u00f3\u017c i ich r\u00f3\u017cnych frakcjach morfologicznych. J Agric Food Chem. czerwiec 2000;48(6):2008-16. doi: 10.1021\/jf990619o. PMID: 10888490.<\/li>\n\n\n\n<li>Fagopyrum esculentum Moench) nasiona i oznaczanie za pomoc\u0105 elektroforezy kapilarnej. J Agric Food Chem. listopad 1999;47(11):4649-52. doi: 10.1021\/jf990186p. PMID: 10552865.<\/li>\n\n\n\n<li>Das, S. K., Avasthe, R. K., Ghosh, G. K., &amp; Dutta, S. K. (2019). Pseudozbo\u017ce gryka z potencjaln\u0105 aktywno\u015bci\u0105 przeciwnowotworow\u0105. Bulletin of Pure and Applied Sciences Section B\u2010Botany, 38(2), 94\u201395. [Google Scholar]<\/li>\n\n\n\n<li>Ahmed, A., Khalid, N., Ahmad, A., Abbasi, N. A., Latif, M. S. Z., &amp; Randhawa, M. A. (2014). Fitochemikalia i w\u0142a\u015bciwo\u015bci biofunkcjonalne gryki: przegl\u0105d. Journal of Agricultural Science, 152, 349\u2013369. [Google Scholar] [Lista referencyjna].<\/li>\n\n\n\n<li>Kim S.M., Son Y.K., Hwang J.J., Kim S.K., Hur H.S., Park C.H. Rozw\u00f3j i wykorzystanie kie\u0142k\u00f3w gryki jako warzyw funkcjonalnych. Fagopyrum. 2001;18:49\u201354. [Google Scholar]<\/li>\n\n\n\n<li>Anand David AV, Arulmoli R, Parasuraman S. Przegl\u0105d biologicznego znaczenia kwercetyny: Bioaktywny flawonoid. Pharmacogn Rev. lipiec-grudzie\u0144 2016;10(20):84-89. doi: 10.4103\/0973-7847.194044. PMID: 28082789; PMCID: PMC5214562.<\/li>\n\n\n\n<li>Salvamani S, Gunasekaran B, Shaharuddin NA, Ahmad SA, Shukor MY. Dzia\u0142ania przeciwmia\u017cd\u017cycowe flawonoid\u00f3w ro\u015blinnych. Biomed Res Int 2014. 2014:480258. [PMC free article] [PubMed] [Google Scholar]<\/li>\n\n\n\n<li>Sultana B, Anwar &#8211; F. Zawarto\u015b\u0107 flawonoli (kaempferol, kwercetyna, myryktyna) w wybranych owocach, warzywach i ro\u015blinach leczniczych. Food Chem. 2008;108:879\u201384. [PubMed] [Google Scholar]<\/li>\n\n\n\n<li>Zieli\u0144ska D., Szawara\u2010Nowak D., Ornatowska A., &amp; Wiczkowski W. (2007). Wykorzystanie woltamperometrii cyklicznej, fotochemiluminescencji i metod spektrofotometrycznych do pomiaru pojemno\u015bci antyoksydacyjnej kie\u0142k\u00f3w gryki. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 55, 9891\u20139898. doi: 10.1021\/jf072175z [PubMed].<\/li>\n\n\n\n<li>Babaei F, Moafizad A, Darvishvand Z, Mirzababaei M, Hosseinzadeh H, Nassiri-Asl M. Przegl\u0105d efekt\u00f3w witeksyny w chorobach zwi\u0105zanych z stresem oksydacyjnym. Food Sci Nutr. 14 kwietnia 2020;8(6):2569-2580. doi: 10.1002\/fsn3.1567. PMID: 32566174; PMCID: PMC7300089.<\/li>\n\n\n\n<li>Kawa JM, Taylor CG, Przybylski R. Koncentrat gryki obni\u017ca poziom glukozy w surowicy u szczur\u00f3w z cukrzyc\u0105 wywo\u0142an\u0105 streptozotocyn\u0105. J Agric Food Chem. 3 grudnia 2003;51(25):7287-91. doi: 10.1021\/jf0302153. PMID: 14640572.<\/li>\n\n\n\n<li>Yang N, Ren G. Zastosowanie spektroskopii odbicia bliskiej podczerwieni do oceny zawarto\u015bci rutyny i D-chiro-inozytolu w gryce japo\u0144skiej. J Agric Food Chem. 13 lutego 2008;56(3):761-4. doi: 10.1021\/jf072453u. Epub 1 stycznia 2008. Erratum w: J Agric Food Chem. 9 kwietnia 2008;56(7):2546. PMID: 18167074.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BUCKWHEAT NUTRITIONAL BENEFITS FARM TREASURE BUCKWHEAT Pyszna gryka powraca do kraj\u00f3w Europy \u015arodkowej, a s\u0105 ku temu wspania\u0142e powody. Po pierwsze, ze wzgl\u0119du na jej warto\u015bci od\u017cywcze \u2013 jest bogata w bia\u0142ko, w\u0119glowodany, b\u0142onnik i zwi\u0105zki fenolowe, a po drugie, gryka jest u\u017cywana do produkcji \u017cywno\u015bci bezglutenowej.(1)Wiele os\u00f3b my\u015bli, \u017ce gryka to zbo\u017ce, ale w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1281","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lawkiorganic.com\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1281","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lawkiorganic.com\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lawkiorganic.com\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lawkiorganic.com\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lawkiorganic.com\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1281"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/lawkiorganic.com\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1281\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1483,"href":"https:\/\/lawkiorganic.com\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1281\/revisions\/1483"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lawkiorganic.com\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lawkiorganic.com\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lawkiorganic.com\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}